Hậu môn là đoạn cuối cùng của ống
tiêu hóa nơi phân được tống xuất ra ngoài. Kích thước của ống hậu môn khoảng 3
– 4 cm, được lót bởi da với nhiều đầu mút thần kinh cảm giác, bên trong là lớp
biểu mô dẹt và trụ. Bên dưới lớp da niêm là hệ thống đám rối mạch máu trĩ ngoại
và trĩ nội. Ngoài ra còn 2 bó cơ vòng thắt hậu môn: cơ thắt trong và cơ thắt
ngoài giúp cho chúng ta đi cầu tự chủ và không bị són. Những rối loạn thay đổi
bất thường ở hậu môn thường biểu hiện bằng cảm giác đau vùng hậu môn hay đi cầu
ra máu.
Nguyên nhân gây đau vùng hậu môn
Về
hiện tượng đi ngoài có cảm giác bị đau rất hậu môn có thể do ảnh hưởng bởi một
số nguyên nhân:
Viêm
nhiễm hậu môn: Tình trạng viêm nhiễm hậu môn gây sưng đau có mủ do các bệnh lây
lan qua đường tình dục hoặc vệ sinh không sạch sẽ. Và đau rát hậu môn cũng có
thể là dấu hiệu cảnh báo hiện tượng viêm nhiễm này.
Vùng
da hậu môn bị dị ứng: Cũng như các vùng da khá, da hậu môn nếu tiếp xúc với hóa
chất cũng có thể có phản ứng biểu hiện như dị ứng gây ngứa, gãi, đi vệ sinh bị
đau rát.
Bị
tiêu chảy, táo bón: Với bất cứ người nào đã từng trải qua cảm giác bị tiêu chảy
hay táo bón đều thấu hiểu được cảm giác khó chịu mà nó mang lại. Không chỉ đầy
bụng, khó tiêu, khó đi vệ sinh mà cảm giác sau khi đi vệ sinh để lại vẫn còn là
những cảm giác đau rát kéo dài mà rất rất lâu sau đó mới khỏi được.
Vùng
da hâu môn bị cọ sát: Da hậu môn nếu bẩn quá hoặc sạch quá đều bị ngứa hoặc bị
sưng đau. Chất nhờn bảo vệ da hậu môn bị giảm dần khi được lau rửa một cách quá
kỹ lưỡng. Sự cọ sát thái quá này làm tổn thương da hậu môn gây ra ngứa ngáy khó
chịu. Điều này dễ hiểu khi một ai đó quá chú trọng việc giữ gìn vệ sinh có thói
quen lau quá lâu sau mỗi lần đi đại tiện. Và kết quả là hậu môn bị kích thích
liên tục nên dần dần ngứa ngáy khó chịu và trở nên sưng tấy. Do tưởng lầm hậu
môn chưa được sạch, họ tiếp tục lau nhiều hơn, lâu hơn, và kỹ hơn vì thế đây là
thói quen rất không nên, người bệnh nên tránh.
Đau vùng hậu môn có phải dẫu hiệu bệnh
trĩ
1.
Nứt hậu môn:
Khi
người bệnh đi cầu táo bón, phân cứng to hơn bình thường có thể gây nên vết rách
ở niêm mạc ống hậu môn.
Biểu
hiện bằng việc đi cầu có cảm giác đau rát và có thể có máu dính phân. Thông thường
các vết rách cấp tính này có thể tự lành sau vài ngày. Trong 1 số trường hợp
nguyên nhân vẫn còn lập lại thì vết nứt cấp tính này trở thành mãn tính biểu hiện
thành vết loét. Vết loét mãn tính sẽ gây cho bệnh nhân đau hậu môn kéo dài và
ái ngại đi cầu.
Cũng
hay gặp ở những bệnh nhân nữ sau sanh, bệnh nhân béo phì hay có kèm theo trĩ
ngoại.
2.
Áp-xe và dò cạnh hậu môn
Áp-xe
là một nhiễm trùng tụ mủ cạnh hậu môn. Đây là bệnh cấp tính hay gặp do viêm tắc
nghẽn tuyến tiết nhày ở hậu môn. Diễn tiến của ổ áp-xe này là lan tỏa vùng mông
có thể vỡ ra ngoài da hình thành nên đường dò cạnh hậu môn.
Biểu
hiện của ổ áp xe là đau vùng hậu môn, sốt cao, sờ thấy có 1 khối sưng phồng đỏ
nằm cạnh hậu môn. Ở trong trường hợp dò cạnh hậu môn, người bệnh sẽ thấy có 1 mụt
nhọt nổi lên gây đau, sau đó vỡ ra chảy dịch máu mủ, có thể tái phát từng đợt.
3.
Bệnh trĩ
Trĩ
là tình trạng phình giãn của đám rối tĩnh mạch trĩ nội và ngoại ống hậu môn.
Đây
cũng là một bệnh thường gặp, hơn một nửa dân số sẽ mắc bệnh trĩ khi bước qua tuổi
30, rất nhiều người chịu đựng trong người bệnh trĩ mà không tìm đến cơ sở y tế
để điều trị vì sợ đau. Nhưng ngày nay, có nhiều phương pháp mới ra đời giúp việc
điều trị bệnh trĩ không còn đáng sợ như xưa nữa.
Các
yếu tố thúc đẩy là thường sau 30 tuổi. Táo bón hay tiêu chảy mãn tính. Mang
thai. Di truyền. Khiếm khuyết chức năng đi cầu do sử dụng quá nhiều chất nhuận
trường: rặn hay ngồi lâu khi đi cầu.
Biểu
hiện bệnh trĩ: Đi cầu ra máu, có khối mô lòi ra ở hậu môn khi đi cầu, ngứa
chung quanh hậu môn, đau ở hậu môn, khối u rìa hâu môn sưng đau.
Phân
độ trĩ:
- Độ 1: Búi trĩ nằm trong hậu môn chỉ gây ra
chảy máu khi đi cầu.
- Độ 2: Búi trĩ sa ra ngoài khi đi cầu nhưng tự
tụt vào trong hâu môn sau đó.
- Độ 3: Bệnh nhân phải dùng tay đẩy vào.
- Độ 4: Nằm hoàn toàn bên ngoài mà không thể đẩy
vào được.
Nếu
thấy dấu hiệu đau vùng hậu môn, bạn cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm
khám và tư vấn điều trị kịp thời.
